Tunçmatik yetkilisi Mehmet Özer, 4. Enerji Depolama Zirvesi’nde Türkiye’de elektrikli araç dönüşümünü, pazar sorunlarını ve güneş enerjisi ile depolama entegrasyonunu anlattı. Tunçmatik 1969’dan bu yana enerji çözümleri üretiyor; 58 teknik servis merkezi ve 30’dan fazla ülkeye ihracatı var. Şarj, güneş ve depolama aynı enerji uzmanlığının parçaları olarak konumlanıyor. Ocak–Ağustos 2026’da yeni elektrikli otomobil satışı 105.951 adetle yüzde 18,8 paya ulaştı; 2025’te aynı sınıflamanın payı yüzde 17,7 idi. Hibrit payı yüzde 33,1. Araç parkı büyürken aylık satış temposu dalgalanabiliyor. Ticari şarj soketi sayısı Ağustos 2026’da 47.908’e çıktı; bir yılda yaklaşık yüzde 43 artış yaşandı, DC payı yüzde 43,6. Ulusal toplam yerel yoğunluk ve erişim farklarını gizleyebiliyor.
Dönüşümü etkileyen faktörler arasında araç arzı, mevzuat ve yanlış bilgiler yer alıyor. Hızlandıran etkenler ise talep tarafında model çeşitliliği, sürüş deneyimi ve düşük kullanım maliyeti; sanayi tarafında yerli üretim, batarya ve yazılım yetkinlikleri; satın alma kararında araç fiyatı, finansman, vergi ve ikinci el değeri; şarj deneyiminde ev veya işyerinde erişim. Şarj ihtiyacı park süresine göre değişiyor. Konut ve sitede AC 7,4–22 kW ortak yük yönetimi, işyeri-otel-AVM’de AC ve seçilmiş DC, otoyol ve şehir içi hızlı şarjda DC 150–360 kW ve üzeri, filo ve lojistikte rota ve vardiyaya göre AC/DC tasarım öne çıkıyor. Cihaz gücü lokasyonun gerçek ihtiyacına göre seçilmeli. Pazarın çözmesi gereken temel sorunlar bağlantı gücü ve izin süreci, lokasyonlar arası talep farkı, arıza ve düşük seans başarısı, uygulama ve ödeme parçalanması, batarya ve ikinci el belirsizliği. Çözüm yönleri erken keşif, yük yönetimi, uygun BESS, trafik verisi, aşamalı kapasite, uzaktan izleme, roaming ve şeffaf batarya sağlığı.
Ulusal enerji talebi ile yerel güç ihtiyacı farklı. EPDK projeksiyonuna göre 2030’da elektrikli araçların toplam elektrik talebindeki payı yüzde 0,8–1,7. Tek sahada 6 × 180 kW eşzamanlı DC çıkış 1,08 MW güç ihtiyacı yaratabiliyor. Planlama, trafonun ve bağlantının kaldırabildiği güce odaklanmalı. Enerji kWh ile, anlık güç kW ile ölçülür. Düzenlemeler kullanıcı deneyimini güçlendiriyor: 1 Temmuz 2026’dan itibaren yeni otoyol istasyonlarında en az bir ≥50 kW DC ünitede kart/temassız ödeme, roaming ve şeffaf fiyat, bilgi güvenliği (TS ISO/IEC 27001), üretim ve depolama ile şarj ihtiyacının karşılanması. EPDK projeksiyonu 2030 orta senaryoda 127 bin, 2035’te 199 bin toplam şarj soketi öngörüyor. 2030’a giderken öncelikler erişim (apartman, site, işyeri AC şarj), kalite (çalışırlık, başarılı seans, bekleme süresi), şebeke (öngörülebilir bağlantı, aşamalı kapasite) ve sanayi ile insan kaynağı (güç elektroniği, yazılım, batarya servisi, teknik eğitim).
Güneş enerjisi entegrasyon için büyüyen bir kaynak. Temmuz 2026 sonunda güneş kurulu gücü 27,5 GW, toplam güç içindeki payı yüzde 21,7. 2035 güneş + rüzgâr hedefi 120 GW. Şarjın gündüz üretimiyle eşleşmesi yerinde tüketimi artırabilir. Entegre sistemde her bileşenin görevi farklı: GES ve invertör gündüz üretimi önce eşzamanlı tüketime yönlendirir; batarya ve çift yönlü invertör fazlayı depolar, yoğun saatte destekler; şebeke bağlantısı açığı karşılar; AC/DC şarj ve EMS araçlara gücü dağıtır ve sistemi koordine eder. Gündüz fazlası akşam ihtiyacıyla eşleştirilebilir. Öğlen araçlar uygunsa şarj artırılır, kalan üretim bataryaya gider; akşam batarya desteğiyle şebekeden çekilen tepe güç sınırlanır. Bataryada güç ve enerji birlikte boyutlandırılır. 300 kW anlık güç açığı, 30 dakika destek için yaklaşık 197 kWh nominal alt sınır gerekir. Örnek günlük enerji dengesinde yükün yüzde 67’si güneşten karşılanabiliyor. Entegrasyonun ekonomik değeri sahaya bağlı: doğrudan güneş tüketimi, kapasite desteği, batarya ekonomisi. Arbitraj örneğinde deşarj saatindeki kaçınılan bedel eşiği aşmalı. Öncelikli uygulamalar fabrika ve işyeri (çatı GES + kontrollü şarj + BESS), lojistik ve filo, otel-AVM-kampüs, yoğun DC şarj sahası ve konut-site. Tunçmatik’in bütünleşik çözüm yaklaşımında PRO+ DC serisi 240/300/360 kW şarj ve 125 kW/261 kWh sıvı soğutmalı ESS öne çıkıyor. Keşif, sistem tasarımı, devreye alma ve yaşam boyu servis öneriliyor. Bugün doğru lokasyonda güvenilir şarj ve mevcut bağlantının verimli kullanımı, yakın dönemde GES ve BESS, gelişen alanlarda filo elektrifikasyonu ve V2G pilotları. Değer, aracın ihtiyaç duyduğu enerjiyi doğru zamanda ve maliyetle sunmakta.