En son 4 Nisan 2026 itibarıyla yürürlüğe giren elektrik ve doğalgaz tarife güncellemeleri ve artışları, dar ve orta gelirli kırılgan, dezavantajlı hanelerin enerji harcamasını önemli ölçüde artırmıştır. Enerji Yoksulluğu ile Mücadele Derneği (ENYOKDER), yeterli enerjiye ulaşımın doğal bir insani hak olduğundan hareketle, artık Türkiye’de de “enerji yoksulluğunun” tanımlanması ve bu kapsama giren hane halkı için yapısal bir çerçeve oluşturulmasının, çözümlerin hayata geçirilmesinin her zamankinden daha acil ve öncelikli olduğunu değerlendirmekte ve sorunun tespitinin ötesinde, Avrupa Birliği Üyelerinin uygulamalarından elde edilen tecrübeyi Türkiye’nin koşullarına uyarlayan sürdürülebilir, uygulanabilir yapısal politika önerilerini kamuoyunun ve karar alıcıların dikkatine sunmayı amaçlamaktadır.
Mevcut Durum: Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) hesaplamalarına göre, çekirdek bir hanenin asgari yaşam standartlarını koruyabilmesi için tüketmesi gereken aylık elektrik miktarı yaklaşık: 230 kilovat-saat (kWh) düzeyindedir. Bu tüketim için aile bütçesinden ayrılması gereken aylık tutar, 4 Nisan 2026 tarife güncellemesinin ardından 595,80 TL’den 744,70 TL’ye yükselmiştir.
Öte yandan hanelerde asgari konfor koşullarında yeterli ısınma ve sıcak suyun da sağlanması büyük önem arz etmektedir. Doğalgazda, 4 Nisan 2026’dan sonra her ilin hesaplanan aylık ortalama tüketim değeri üzerinde tüketim yapılır ise, %70 daha fazla fatura ödeniyor. Oysa her ildeki konut yapısı (gecekondu, apartman, toplu konut, köy evleri, yalıtım yönetmeliği öncesi vb. olanlar), farklı iklim yapısı (mikro-iklim bölgeleri, yüzölçümü ve coğrafik farklılığı büyük olan bazı şehirlerde 3-5 derecelik ısı farklılıkları vb.), hane m2 ve büyüklüğü (eski büyük evler vb.), hane gelir seviyesi (emekli, asgari ücretli, işsiz, dezavantajlı, memur, esnaf vb.), konut yalıtım ve pencere çatı yapısı (TÜİK’e göre Ülkemizde yaklaşık %33 yalıtımsız, uygun olmayan hane sayısı var), tüketim ve kullanım alışkanlığı (hasta, çocuk, yaşlı, çalışan, çalışmayan, sürekli evde yaşayan hane halkının durumu vb.) kullanılan yakıt çeşitliliği ve kullanılan ısıtma sistem farklılıkları (merkezi, bireysel, doğalgaz, ısı pompası, elektrikli ısıtma, klima, soba vb.) çok farklı.
Bu nedenle, aslında eski, büyük, yalıtımsız, gelir seviyesi düşük haneler cezalandırılmış, enerji yoksulluğuna, derin yoksulluğa daha fazla itilmiş oluyor.
Asgari ücretle yaşayan bir hane, gelirinin yaklaşık yüzde: 2,5’ini yalnızca asgari elektrik tüketimi için ayırmaktadır. Ayrıca ısınma, sıcak su ve pişirme için doğalgaz vb. farklı yakıt kullanan haneler için, hane gelirine göre enerjiye harcanan oran %10-%25’i geçmektedir.