Yeni teknik kriterler ve test prosedürleri, elektrik depolama üniteleri ve tesislerinin yan hizmet piyasalarına katılım süreçlerini yeniden düzenliyor. Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında sunulan hizmetlere katılımı kolaylaştırmayı ve standartlaştırmayı hedefleyen bu düzenleme; primer, sekonder ve hızlı frekans kontrolü, reaktif güç desteği, asenkron reaktif güç desteği, oturan sistemin toparlanması ve atalet destek hizmetleri gibi kritik alanları kapsıyor. Tesislerin şebeke güvenliğine katkısını artırmayı amaçlayan bu teknik zorunluluklar, depolama tesislerinin performans testlerinden geçerek sertifikalandırılmasını ve TEİAŞ ile tam uyumlu bir şekilde izlenmesini şart koşuyor.
Yeni düzenlemeye göre, elektrik depolama ünite veya tesislerinin yan hizmetlere katılımı için iletim sistemine bağlı olmaları ve belirli bir kurulu güç kapasitesine (genellikle 30 MW ve üzeri) sahip olmaları gerekiyor. Tesisler, frekans sapmalarına karşı otomatik tepki verebilecek teknik donanıma sahip olmakla yükümlü tutulurken, performans testleri sırasında aktif güç çıkışı, doluluk oranı ve enerji kapasitesi gibi verilerin TEİAŞ ile anlık olarak paylaşılması zorunlu hale getiriliyor. Özellikle primer frekans kontrolü için tesislerin, 200 mHz’lik bir frekans sapması durumunda rezerv kapasitesinin tamamını 30 saniye içerisinde etkinleştirebilmesi ve bu gücü en az 15 dakika sürdürebilmesi bekleniyor.
Reaktif güç kontrolü ve gerilim regülasyonu konusunda da önemli kriterler getiriliyor. İletim sistemine bağlı 30 MW ve üzeri kurulu güce sahip tesisler, reaktif güç kontrol hizmeti sunmakla yükümlü kılınırken, bu tesislerin şebeke gerilimindeki değişimlere oransal tepki vermesi (droop kontrolü) isteniyor. Ayrıca, müstakil depolama tesisleri ve depolamalı üretim tesisleri için asenkron reaktif güç desteği zorunlu tutularak, sistemin kararlılığının artırılması hedefleniyor.
Test prosedürleri kapsamında, depolama tesislerinin performansının doğrulanması için üç aşamalı bir süreç uygulanacak. Bu süreç; depolama kapasitesi ve rezerv tepki testi, hassasiyet testi ve doğrulama testinden oluşuyor. Tesislerin, sistem frekansındaki sapmalar karşısında belirlenen tolerans aralıklarında çalışıp çalışmadığı, TEİAŞ tarafından onaylanan test raporları ile belgelenecek. Ayrıca, depolanan enerjinin tekrar gerekli seviyeye getirilmesi için “Yeniden Depolama Yöntemleri” olarak adlandırılan üç farklı yöntem tanımlanmış durumda.
Son olarak, oturan sistemin toparlanması hizmeti için de özel bir prosedür belirlendi. Bu hizmeti sunacak tesislerin, harici bir enerji kaynağına ihtiyaç duymadan devreye girebilmesi ve bağlı olduğu barayı enerjilendirerek kurulu gücüne ulaşması gerekiyor. Tüm bu teknik kriterler ve test süreçleri, elektrik depolama tesislerinin şebeke işletiminde daha aktif ve güvenilir bir rol oynamasını sağlayarak, enerji piyasasının genel verimliliğine katkıda bulunmayı amaçlıyor.