Türkiye Belediyeler Birliği (TBB), belediyelerin enerji maliyetlerini düşürmelerine, yenilenebilir enerji kaynaklarından daha etkin yararlanmalarına ve enerji yönetimi kapasitelerini geliştirmelerine destek olmak amacıyla kapsamlı bir rehber hazırladı. “Belediyelerde Yenilenebilir Enerji Yatırımları Rehberi”, yerel yönetimlerin iklim değişikliğiyle mücadele süreçlerinde yeşil dönüşümün öncü aktörleri haline gelmelerini hedefliyor. On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028) ile uyumlu olarak hazırlanan bu çalışma, belediyelere yenilenebilir enerji yatırımlarını planlama, uygulama ve işletme süreçlerinde bütüncül bir yol haritası sunarak, bütçe üzerindeki enerji baskısını hafifletmeyi ve kamu yararını artırmayı amaçlıyor.
Belediyecilik vizyonu günümüzde sadece temel hizmetlerin sunulmasıyla sınırlı kalmayıp, kaynakları verimli kullanan ve kendi kendine yetebilen bir yapıya evrilmiştir. Bu dönüşüm sürecinde, enerji giderleri belediye bütçelerinde personel giderlerinden sonra gelen en büyük kalemlerden biri haline gelmiştir. TBB tarafından hazırlanan rehber, belediyelerin bu giderleri yatırıma dönüştürerek uzun vadeli tasarruf sağlamalarına ve ihtiyaç fazlası enerjiyi satarak ek gelir elde etmelerine olanak tanıyan yönetim modellerini detaylandırıyor. Rehber, güneş, rüzgâr, biyokütle, jeotermal ve hidrolik gibi farklı enerji kaynaklarının belediye projelerinde nasıl kullanılacağına dair teknik ve idari rehberlik sağlıyor.
Rehber, belediyelerin enerji yatırımlarını planlarken sadece teknik kurulumlara odaklanmak yerine, Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (YİDEP) ve Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) gibi stratejik belgelerle entegre bir yaklaşım benimsemeleri gerektiğini vurguluyor. Bu entegrasyon, belediyelerin uluslararası finansman kaynaklarına ve hibe programlarına erişimini kolaylaştıran bir “vize” niteliği taşıyor. Ayrıca, “çatı abone” sistemi ve tüketim birleştirme gibi uygulamalarla, belediyelerin dağınık tesislerinin enerji tüketimlerini optimize etmeleri ve lisanssız üretim süreçlerini daha verimli yönetmeleri hedefleniyor.
Teknik planlama ve proje geliştirme süreçlerinde, belediyelerin “kurulu güç” planlaması yaparken tüketim profillerini, saha koşullarını ve şebeke bağlantı imkânlarını dikkate almaları gerektiği belirtiliyor. Özellikle depolamalı sistemler ve hibrit tesisler, güneş ve rüzgâr gibi kesintili kaynakların yönetilebilirliğini artırarak belediyeler için yeni yatırım fırsatları yaratıyor. Rehber, yatırımcı belediyelere, projenin fikir aşamasından işletmeye alınmasına kadar olan tüm aşamalarda, risk analizi, teknik ve ekonomik fizibilite çalışmaları ile ihale modellerinin seçimi konusunda pratik yöntemler sunuyor.
Son olarak, işletme ve bakım aşamasının projenin sürdürülebilirliği için kritik öneme sahip olduğu ifade ediliyor. Tesislerin ekonomik ömrü boyunca verimli çalışması için “planlı ve kayıtlı” bir bakım stratejisi benimsenmesi, SCADA sistemleri ile izleme yapılması ve uzman personel organizasyonunun kurulması gerektiği vurgulanıyor. TBB, bu rehber ile belediyelerin enerji maliyetlerini düşüren, gelir yaratan, karbon nötr ve iklim dirençli bir yapıya kavuşmalarını destekleyerek, yerel yönetimlerin enerji bağımsızlığı yolunda mali özgürlüklerini güçlendirmeyi hedefliyor.