Uluslararası Enerji Ajansı tarafından yayımlanan rapor, küresel enerji inovasyonunda en kritik önceliğin enerji güvenliği olduğunu ortaya koyarken, Türkiye’nin 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini 120 gigavata çıkarma hedefi dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu iddialı hedefin gerçekleşmesi için şebeke altyapısının modernizasyonu, izin süreçlerinin hızlandırılması ve finansman kanallarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye’nin enerji dönüşümü, hem yerli arz güvenliğini sağlamak hem de Avrupa pazarıyla entegrasyonu artırarak ticari avantaj elde etmek açısından stratejik bir önem taşıyor.
Dünya genelinde enerji politikalarının odağı, jeopolitik riskler ve tedarik zinciri aksaklıkları nedeniyle hızla enerji güvenliğine kayıyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) güncel raporuna göre, sektör temsilcilerinin büyük bir çoğunluğu inovasyonun temel itici gücü olarak enerji güvenliğini görüyor. Bu durum, emisyon azaltımı ve maliyet disiplini gibi geleneksel önceliklerin önüne geçmiş durumda. Özellikle fosil yakıtlarda dışa bağımlı olan ülkeler için yenilenebilir enerji yatırımları, artık sadece bir çevresel tercih değil, aynı zamanda stratejik bir zorunluluk haline geliyor.
Türkiye, bu küresel eğilime paralel olarak 2035 yılına kadar güneş paneli ve rüzgar enerjisi kurulu gücünü toplamda 120 gigavata ulaştırmayı planlıyor. Sektör temsilcileri, bu hedefe ulaşmak için her yıl ortalama 8 gigavatlık yeni kapasitenin sisteme dahil edilmesi gerektiğini belirtiyor. Yatırımcı güveninin sürdürülebilirliği için Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA) projelerindeki istikrarın korunması ve bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesi büyük önem taşıyor. Ayrıca, mevcut elektrik şebekesinin bu büyük kapasiteyi taşıyabilecek “yeşil şebeke” formuna dönüştürülmesi için uluslararası finansman kuruluşlarıyla yapılan anlaşmalar kritik bir eşik olarak görülüyor.
Şebeke modernizasyonunun sadece yeni hatlar döşemekten ibaret olmadığını ifade eden uzmanlar; batarya depolama sistemleri, dijitalleşme ve esnek piyasa tasarımlarının bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savunuyor. Özellikle lisanssız yatırımların artması, dağıtım şebekelerinin teknolojik olarak yenilenmesini zorunlu kılıyor. Türkiye’nin yenilenebilir enerji payını artırması, sadece iç piyasayı rahatlatmakla kalmayacak; aynı zamanda Avrupa ile olan enerji ticaretini güçlendirecek ve ihraç edilen ürünlerin co2 emisyonu değerlerini düşürerek Türk ihracatçısına uluslararası pazarda rekabet avantajı sağlayacak.
Cambridge Üniversitesi’nden Profesör David Reiner ise Türkiye’nin on yıl gibi kısa bir sürede kapasitesini üç katına çıkarma hedefini oldukça iddialı buluyor. Reiner, küresel ölçekte birçok ülkenin benzer hedeflerle yabancı sermaye peşinde koştuğunu hatırlatarak, Türkiye’nin bu yarışta öne çıkması için yatırım ortamını daha cazip hale getirmesi gerektiğini vurguluyor. Yenilenebilir enerji santrallerinin inşasının tek başına yeterli olmayacağını belirten Reiner; planlama süreçlerinin hızlandırılması, depolama teknolojilerine yatırım yapılması ve yasal çerçevenin uluslararası standartlara tam uyumlu hale getirilmesinin başarının anahtarı olduğunu ifade ediyor.