Kanada’daki Western Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışma, tarım ve güneş enerjisi üretimini aynı arazide birleştiren tarımGES sistemlerinin küresel gıda ve enerji güvenliği için devrim niteliğinde bir çözüm sunduğunu ortaya koydu. 2018-2024 yılları arasındaki verileri analiz eden bilim insanları, bu sistemlerin dünya çapında yaygınlaşması durumunda yıllık tarımsal verimin 1,8 milyar ton artabileceğini ve küresel ekonomiye 1 trilyon dolardan fazla ek gelir sağlayabileceğini öngörüyor. Sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı bu yaklaşım, iklim kriziyle mücadelede ve gıda güvencesinin sağlanmasında stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Western Üniversitesi’nden araştırmacılar, tarımGES uygulamalarını sadece bir arazi paylaşım modeli değil, dünyanın en acil sorunlarına yönelik sistem düzeyinde bir çözüm olarak tanımlıyor. “Altı Küre” (6S) olarak adlandırılan çok boyutlu bir analiz çerçevesi kullanan ekip; sürdürülebilirlik, toprak ve ürün verimliliği, sosyoekonomik dayanıklılık, güneş enerjisi üretimi, mekânsal etkinlik ve biyolojik çeşitlilik gibi temel alanları mercek altına aldı. Çalışma, bu teknolojinin gıda güvensizliği, iklim stresi, arazi kullanım çatışmaları ve ekonomik kırılganlıkları eş zamanlı olarak çözebilecek bir strateji olduğunu kanıtlıyor.
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, tarımGES sistemlerinin küresel gıda arzına olan potansiyel katkısı oldu. En iyimser senaryolara göre, bu sistemlerin dünya genelinde uygulanmasıyla yıllık ürün rekoltesinde 1,8 milyar tonluk bir artış yakalanabilir. Bu miktar, her yıl 2,1 milyardan fazla insanın beslenme ihtiyacını karşılayabilecek bir kapasite anlamına geliyor. Ekonomik boyutta ise artan tarımsal çıktı, özellikle kırsal bölgelerdeki refahı artırarak küresel ekonomiye 1 trilyon doların üzerinde ek gelir kazandırabilir.
Çevresel avantajlar bakımından tarımGES, güneş panellerinin sağladığı kısmi gölgeleme sayesinde buharlaşmayı azaltarak su tasarrufu sağlıyor. Panellerin oluşturduğu iklim tamponu, bitkileri aşırı hava koşullarından korurken, aynı araziden temiz enerji elde edilmesi co2 emisyonu miktarını önemli ölçüde düşürüyor. Aynı toprak parçasının hem gıda hem de enerji üretimi için optimize edilmesi, arazi verimliliğini en üst düzeye çıkararak kaynak krizlerine karşı güçlü bir alternatif sunuyor.
Bilimsel literatürün titiz bir taramasıyla hazırlanan çalışma için 2018-2024 yılları arasındaki binlerce makale incelendi. PRISMA yöntemiyle elenen ve derinlemesine analiz edilen 88 akademik çalışma, tarımGES’in teknik bir inovasyondan çok daha fazlası olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, elde edilen verilerin birer kesin öngörü değil, doğru koşullar sağlandığında bu teknolojinin ulaşabileceği devasa potansiyeli simgeleyen üst sınır senaryoları olduğunu vurguluyor.