İngiltere hükümetinin 15 milyar sterlinlik “Sıcak Evler Planı”, konutlarda karbon emisyonunu azaltmayı hedeflese de uzmanlar ve aktivistler tarafından yetersiz ve eşitsizliği derinleştiren bir girişim olarak eleştiriliyor. Gazlı kombilerin güneş panelleri, ısı pompaları ve yalıtım çözümleriyle değiştirilmesini öngören plan, iklim hedeflerinin gerisinde kalması ve sosyal adaleti göz ardı etmesi nedeniyle tepki çekiyor. Uzmanlar, özellikle düşük gelirli hanelerin ihtiyaçlarının karşılanmadığını ve piyasa odaklı yaklaşımın, geçmişteki başarısız yalıtım projelerinin yarattığı sorunları tekrarlama riski taşıdığını vurguluyor.
İngiltere’nin konut stokunun büyük bir kısmı oldukça eski ve Avrupa’nın en kötü yalıtılmış binaları arasında yer alıyor. Hükümetin yeni planı, bireysel hanelere yönelik ısı pompası kurulumlarına odaklanırken, binaların genel yalıtım kalitesini artırma konusunu ikinci plana atıyor. İklim değişikliği uzmanları, 2050 emisyon hedeflerine ulaşmak için milyonlarca evin yalıtımının iyileştirilmesi ve gazlı kombilerin hızla terk edilmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak mevcut kurulum hızları, hedeflenen rakamların çok altında kalıyor.
Planın en çok eleştirilen yönlerinden biri, denetim eksikliği ve iş gücü yetersizliği. Geçmişteki yalıtım programlarında yaşanan dolandırıcılık ve kalitesiz işçilik vakaları, sektördeki güveni zedelemiş durumda. Uzmanlar, yeterli eğitimli personel bulunmamasının ve küçük ölçekli yüklenicilerin kâr odaklı yaklaşımlarının, dönüşüm sürecini sekteye uğratabileceği konusunda uyarıyor. Ayrıca, enerji piyasasındaki fiyat dengesizlikleri nedeniyle elektrikli ısıtma sistemlerinin, gazlı sistemlere göre daha maliyetli olması, düşük gelirli aileler için büyük bir engel teşkil ediyor.
Kiracı hakları savunucuları, planın özel kiralık sektördeki ev sahipleri tarafından suistimal edilebileceğinden endişe ediyor. Ev sahiplerinin, devlet destekli yalıtım hibelerini kullanarak kiraları artırması veya kiracıları tahliye etmesi gibi riskler, sosyal adaleti tehdit ediyor. Bu nedenle, sadece teknolojik bir dönüşüm değil, yerel yönetimlerin aktif rol aldığı, kamu kaynaklı ve sosyal adalet odaklı bir stratejinin benimsenmesi gerektiği savunuluyor.
Sonuç olarak, İngiltere’nin konutlarını karbondan arındırma süreci, sadece teknik bir kurulum meselesi değil, aynı zamanda derin bir toplumsal eşitsizliği giderme mücadelesidir. Uzmanlar, devletin piyasa odaklı “tüketici teklifi” yaklaşımından vazgeçerek, kamu hizmeti anlayışıyla hareket etmesi ve yalıtım ile ısıtma sistemlerini bir bütün olarak ele alan, yerel düzeyde koordine edilmiş bir model geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.