Yılkomer yetkilisi Serdar Aksoy, depolama tesislerinde yıldırımdan korunma konusunu anlattı. 1985’ten bu yana faaliyet gösteren ve Raycap yetkili distribütörü olan şirket, TS EN / IEC 62305 uyumlu dış ve iç koruma tasarımı sunuyor. Depolama tesisleri farklı bir risk taşıyor. Geniş çatı alanı yıldırımın çarpma olasılığını artırıyor; yakalama sistemi tüm alanı kapsamalı. Yüksek çelik raf sistemleri iç mekânda beklenmedik akım yollarına ve eş potansiyel sorunlarına yol açabiliyor. Otomasyon ve WMS bağımlılığı, depo yönetim yazılımı, konveyör, soğuk zincir ve güvenlik sistemlerini aşırı gerilime karşı hassas hale getiriyor. Stok ve iş sürekliliği riski yüksek: bir kesinti ürün kaybı, sevkiyat gecikmesi ve sözleşme cezası anlamına geliyor, R2 riski kritik.
Yıldırımdan korunma bir sistem. Beş halka birlikte çalışmadığında koruma tam olmaz: yıldırım düşer, yakalama ucu yakalar, iniş iletkeni taşır, topraklama dağıtır, parafudr korur. Yakalama ucu yerleşiminde üç yöntem var. Koruma açısı yöntemi basit, düşük yapılar için; mesh (örgü) yöntemi düz geniş çatılarda; küre metodu (rolling sphere) düzensiz geometrili, yüksek ve geniş yapılar için en güvenilir yöntem. Depolama tesisleri için öneriliyor. Belirli yarıçapa (R) sahip hayali bir küre yapı üzerinde her yönden yuvarlatılıyor. Kürenin temas ettiği her nokta doğrudan vurulabilecek nokta sayılıyor ve yakalama ucu ile korunmalı. Dokunamadığı gölge alanlar korunmuş kabul ediliyor. Çatı üstü havalandırma bacaları, güneş panelleri, yüksek vinç rayları gibi düzensiz elemanlar ayrı ayrı değerlendiriliyor. Koruma seviyesi (LPL) küre yarıçapını belirliyor. LPL I’de 20 m (çok yüksek risk, patlayıcı/tehlikeli madde), LPL II’de 30 m (büyük lojistik), LPL III’te 45 m (genel amaçlı depolar, en sık), LPL IV’te 60 m. Koruma seviyesi yarıçapın yanında yakalama ucu aralığı, iniş iletkeni sayısı ve topraklama düzenini de belirliyor. Uygulamada çatı üstü ekipmanlar tek tek, yüksek raf ve vinç sistemleri kontrol ediliyor, kör nokta taraması yapılıyor, iniş iletkeni sayısı doğrulanıyor.
TS EN / IEC 62305-2’ye göre koruma seviyesi tahminle belirlenmiyor. Yapının konumu, boyutları, çatı/duvar malzemesi ve bölgedeki yıldırım yoğunluğu ile risk hesaplanıyor. R1 can kaybı riski, R2 hizmet/ekonomik kayıp riski. Depolama tesislerinde R2 kritik: stok hasarı, sevkiyat gecikmesi, iş sürekliliği kaybı. Sonuç gerekli LPL ve buna bağlı tasarım. Ana pano kritik nokta. Paratoner yıldırımı yakalayıp toprağa iletirken tesisat üzerinde yüksek gerilim indükleniyor; elektronik cihazlara asıl zarar veren bu. WMS ve otomasyon sunucuları, PLC ve konveyör kontrolü, soğuk zincir/iklimlendirme, güvenlik ve yangın algılama anlık kesintiye toleranssız. Kademeli koruma: Tip 1 ana dağıtım panosunda doğrudan yıldırım akımını (10/350 µs) taşır, Tip 2 ara panolarda indüklenen gerilimleri (8/20 µs) sınırlar, Tip 3 hassas son cihazlarda ince ayar sağlar. Ana panodaki Tip 1 + Tip 2 birleşik çözüm en kritik yatırım noktası. Rayvoss serisi SPD stratejisi Strikesorb modülleriyle sigortasız, doğrudan bara bağlantısı, kesintisiz işletme, yüksek enerjili darbeye dayanıklılık ve NEMA 4 muhafaza sunuyor. Tek noktadan güçlü koruma aşağı akıştaki katmanları rahatlatıyor.
Uygulama ve doğrulamada sistem ölçümle teslim ediliyor. Topraklama elektrot sistemi, eş potansiyel bağlantı (metal raf, çelik konstrüksiyon), topraklama direnci ölçümü ve süreklilik ölçümü raporla belgeleniyor. Yılkomer süreci görüşme, risk analizi ve tasarım, tedarik ve uygulama, ölçüm ve teslim adımlarıyla tasarımdan ölçüme uçtan uca sorumluluk taşıyor. Depolama tesislerinde yıldırımdan korunma yalnızca dış yakalama değil; küre metodu ile boşluk bırakmayan dış koruma, R1/R2 risk analizi ile doğru LPL seçimi ve ana panoda kademeli, kesintisiz SPD ile iç korumanın birlikte çalışmasını gerektiriyor. Aksi halde geniş çatı ve otomasyon bağımlı tesislerde stok ve süreklilik riski yüksek kalıyor.Depolama tesisinde yıldırım koruması sistemle tamamlanıyor