Longi Solar’dan Melih Can Güngör, 4. Enerji Depolama Zirvesi’nin altıncı oturumunda Avrupa’daki güneş ve depolama pazarını bir ürün tanıtımı olarak değil, depolamasız projenin artık kapanmadığı bir piyasa gerçeği olarak anlattı.
Longi Solar’dan Melih Can Güngör, 4. Enerji Depolama Zirvesi’nin altıncı oturumunda Avrupa’daki güneş ve depolama pazarını Türk yatırımcı gözünden anlattı. Yurt dışında çalışmış, farklı ülkelerde proje tedariklerini görmüş biri olarak sektörü üç dalgaya ayırdı. 2010’ların pilot uygulamalarından sonra 2012–2016 ticari dönem geldi: İngiltere ve Almanya’da frekans cevabı ve dengeleme için güç odaklı, 30 dakika–1 saatlik sistemler. İkinci sıçrama 2020–2021 sonrasıydı. Pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, enerji krizi ve fiyat sıçraması arbitrajı öne çıkardı: ucuz saatte doldur, pahalı saatte sat. Sistemler megavat ölçeğine çıktı, yük kaydırma gelir modeline girdi. Son iki yıl ise üçüncü dalga. Gündüz negatif fiyatlar ve yüzde 20–30 kısıt, depolamasız güneşi ticari olarak sürdürülemez hale getirdi. Büyük PV projeleri artık depolamayla birlikte tasarlanıyor; depo seçenek değil, projenin kapanma şartı.
Türkiye’de bu zorunluluk henüz yok. Avrupa’da ise her pazar kendi kuralını koyuyor. İngiltere’de tolling ve taban fiyat, Almanya’da performans ihaleleri ve gün içi arbitraj, İtalya’da amaçlı ihaleler ve kapasite, İspanya’da güneş bolluğu ve kesinti nedeniyle PV+BESS öne çıkıyor. Doğu Avrupa — Polonya, Romanya, Bulgaristan — AB fonları, serbest piyasa ve büyük proje hacmiyle hızla büyüyor. Proje ölçeği 5–10 MWh’ten 500 MWh–1 GWh bandına çıktı. Güngör’ün yatırımcı notu tek noktaya bağımlı kalmamak. Fiyat, şebeke kısıtı, enerji karması ve enterkonneksiyon ayrı ayrı okunmalı. Örnek net: Bulgaristan ve Yunanistan’da gündüz ucuz elektrik, akşam Yunanistan ve Romanya’ya pahalı satış. Arbitraj coğrafyayı da kapsıyor.
Donanım tek başına yetmiyor. Milyonlarca euroluk saha yatırımı güvenilirlik ister; fakat karmaşık piyasalarda farkı yazılım yaratıyor. Ticaret algoritması ve varlık yönetimi, garantili gelir ile riskli arbitrajı aynı tesiste harmanlıyor. Panel üreticisi Longi’nin depolamaya girmesini Güngör bu zorunluluktan okuyor. Şirket, BMS tarafında uzmanlaşmış Kanada kökenli, bugün Çin merkezli POTIS’i bünyesine kattı. Teslimat 13 GW’ın üzerinde; üretim kapasitesi yaklaşık 31 GWh, 2028–2030 hedefi 100 GWh. Ürün seti uçtan uca: DC ve orta gerilim konteyner, üç katmanlı BMS ve beş noktadan risk okuyan ICCS. Ayırt edici iddia, teslim edilen kapasitede termal kaçış ve yangın kaydı olmaması.
Avrupa’da servis ağı da satış kadar konuşuldu. 15’ten fazla mükemmeliyet merkezi planlanıyor; ilki Madrid, sırada İtalya ve Almanya. Amaç 7/24 saha desteği. Güngör’ün kapanış çizgisi ürün kataloğundan çok piyasa okumasına dayanıyor. Negatif fiyat ve kısıt olan yerde depolamasız güneş finanse edilmiyor. Tek ülkeye, tek gelire ve tek tedarikçiye kilitlenen proje, Avrupa’da ölçek büyüdükçe kırılganlaşıyor. Doğru oyun, fiyat farkını, enterkonneksiyonu ve yazılım katmanını aynı fizibilitede tutmak.