Norveç’in Fredrikstad kentinde yürütülen 14 aylık pilot çalışma, küçük ölçekli elektrikli feribotların köprü ve tünel gibi maliyetli kentsel altyapı projelerine karşı güçlü bir alternatif olabileceğini kanıtladı. Hyke F-15 adı verilen elektrikli deniz aracı, deneme süresince 41 binden fazla yolcu taşıyarak dizel rakiplerine göre yüzde 88 daha fazla enerji verimliliği sağladı. Bu proje, modern elektrikli deniz teknolojilerinin şehir içi su yollarını canlandırırken düşük emisyonlu, ölçeklenebilir ve kalıcı inşaat gerektirmeyen ulaşım çözümleri sunduğunu ortaya koydu.
Norveçli deniz teknolojisi firması Hyke tarafından gerçekleştirilen saha denemeleri, su bazlı ulaşımın belirli kentsel senaryolarda geleneksel kara altyapısından daha performanslı olabileceğini gösterdi. 2024 yılının Nisan ayından 2025 ortasına kadar süren operasyonlarda, 15 metrelik elektrikli araç 225 metrelik bir nehir hattında binlerce sefer yaptı. Özellikle yüksek frekanslı geçişler için tasarlanan feribot, her seferde 50 yolcu taşıyarak geçişleri yaklaşık iki dakika içinde tamamladı.
Elde edilen veriler, enerji verimliliği açısından çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. F-15 modeli, benzer boyuttaki geleneksel dizel motorlu gemilere kıyasla yüzde 88 daha az enerji tüketti. Operasyon sırasında feribotun ortalama güç çekişi yaklaşık 10 kW olarak ölçüldü; bu rakam beş ev tipi saç kurutma makinesinin harcadığı enerjiye eşdeğer bir seviyeye tekabül ediyor. 196 kWh kapasiteli bir batarya paketiyle donatılan araç, 10 saate kadar kesintisiz hizmet verebilirken, yoğun programları aksatmamak adına 150 kW DC hızlı şarj desteği de sunuyor.
Proje, teknik performansın ötesinde şehir planlama felsefesinde de önemli bir değişikliğe işaret ediyor. Hyke CEO’su Halvor Vislie, mevcut su yollarının kullanılmasının tünel veya köprü gibi devasa finansal yatırımlara olan ihtiyacı ortadan kaldırabileceğini belirtti. Sabit altyapıların aksine, bu feribotların hızla devreye alınabilmesi ve değişen talebe göre uyarlanabilmesi esneklik sağlıyor. Hiçbir güvenlik olayının yaşanmadığı deneme sürecinde, yolcu memnuniyetinin 5 üzerinden 4,72 gibi yüksek bir oranda gerçekleşmesi halkın bu teknolojiye olan güvenini pekiştirdi.
Hyke’ın geliştirdiği bu yaklaşım, aralarında Ocean Zero LLC’nin de bulunduğu önemli yatırımcıların ilgisini çekti. TED’den Chris Anderson tarafından yönetilen bu yatırım firması, aynı zamanda yüksek hızlı deniz araçları üreten Candela’yı da destekliyor. Candela uzun mesafeli ulaşıma odaklanırken, Hyke kısa mesafeli ve yüksek frekanslı şehir içi taşımacılığı hedefliyor. Fredrikstad’daki pilot uygulama, elektrikli teknelerin hem maliyet hem de verimlilik açısından kara altyapısıyla rekabet edebileceğini ispatlayarak sürdürülebilir kentsel mobilite için yeni bir standart belirledi.