COP31 kapsamında Sıfır Atık Hub’ında düzenlenen “Döngüsel Ekonomiyi Kim İşler Hale Getiriyor?” oturumunda, geri dönüşüm sektörünün görünmeyen emekçileri, depozito sistemlerinin sosyal etkileri ve plastik geri dönüşümünün finansman ihtiyacı ele alındı. Panelde döngüsel ekonominin yalnızca çevresel değil aynı zamanda sosyal bir dönüşüm konusu olduğu vurgulandı.
Geri Dönüşüm Zincirinin Yükünü Kadınlar Taşıyor
Kültürel Antropolog Katrine Idol, gelişmekte olan ülkelerde geri dönüşüm sistemlerinin büyük ölçüde kayıt dışı çalışan atık toplayıcılar sayesinde ayakta kaldığını belirtti. Özellikle kadınların geri dönüşüm zincirinde kritik rol oynadığını ifade eden Idol, başarılı projelerin yerel sosyal koşulları dikkate alması gerektiğini söyledi.
Depozito Sistemi Çevresel Kazanç Sağlarken Yeni Sorular Doğuruyor
PCX Solutions Türkiye Proje Ortağı Tibet, Türkiye’de uygulamaya alınan Depozito İade Sistemi’nin geri dönüşüm açısından önemli bir adım olduğunu ancak bazı sokak toplayıcılarının gelir kaynaklarını etkileyebildiğini belirtti. Tibet, yeni sistemlerin tasarlanırken sosyal etkilerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.
Plastik Geri Dönüşümünde Yeni Finansman Modelleri Gündemde
Tibet, düşük hammadde fiyatları ve ekonomik koşullar nedeniyle geri dönüşüm tesislerinin zorlandığını belirterek, karbon piyasalarına benzer bir plastik kredisi mekanizmasının oluşturulması gerektiğini söyledi. Bu tür modellerin hem geri dönüşüm faaliyetlerini destekleyebileceğini hem de atık toplayıcılarına doğrudan kaynak yaratabileceğini ifade etti.
Döngüsel Ekonomi Aynı Zamanda Bir Adalet Meselesi
Panelde söz alan uzmanlar, döngüsel ekonominin yalnızca malzeme geri kazanımından ibaret olmadığını, insan hakları, gelir adaleti ve şeffaflık gibi konuların da dönüşümün ayrılmaz parçaları olduğunu vurguladı. Konuşmacılar, geri dönüşüm zincirinde yer alan tüm paydaşların sosyal açıdan güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.