Çin, Xizang Özerk Bölgesi’nden başlayarak ülkenin güneyindeki Guangdong-Hong Kong-Makao Büyük Körfez Bölgesi’ne uzanan devasa bir ultra yüksek gerilimli (UHV) enerji nakil hattının inşaatına başladı. Yaklaşık 7,5 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirilen 2 bin 681 kilometrelik bu proje, batıdaki temiz enerji kaynaklarını ekonomik merkezlere ulaştıracak. 2029 yılında tam kapasiteyle devreye girmesi planlanan hat, yıllık 33 milyon ton CO2 emisyonunu engelleyerek Çin’in yeşil kalkınma hedeflerine stratejik bir katkı sağlayacak.
Çin Güney Elektrik Şebekesi (China Southern Power Grid) tarafından yürütülen ±800 kV doğru akım iletim projesi, toplamda 53,2 milyar yuanlık bir bütçeyle inşa ediliyor. Xizang’ın Qamdo şehrinden başlayıp Shenzhen’de sona eren hat; Yunnan ve Guangxi bölgeleri dahil olmak üzere toplam dört idari bölgeden geçiyor. Bu devasa şebeke, Qinghai-Tibet Platosu ile Yunnan-Guizhou Platosu’nu aşarak Güney Çin’in engebeli arazilerine ulaşan ilk ultra yüksek gerilimli hat olma özelliğini taşıyor.
2029 yılında operasyonel hale gelmesi beklenen projenin 10 gigavatlık bir iletim kapasitesine sahip olması ve her yıl 43 milyar kilovatsaatten fazla temiz elektriği bölgeye taşıması hedefleniyor. Hattın sadece yenilenebilir enerji kaynaklarından besleneceği belirtilirken, sağlanacak bu yeşil enerjinin yıllık 12 milyon ton standart kömür kullanımına eşdeğer olduğu vurgulanıyor. Bu hamle, bölgedeki ekonomik faaliyetlerin karbon ayak izini ciddi oranda düşürerek sanayi gelişimini daha sürdürülebilir kılacak.
Mühendislik açısından dünya çapında zorluklar barındıran projenin yaklaşık yüzde 90’lık bölümü sarp dağlık alanlardan geçiyor. Ekiplerin 4 bin 300 metrenin üzerindeki rakımlarda çalışabilecek özel teknolojik ekipmanlar geliştirmesi ve donmuş toprak, jeolojik riskler ile ıssız bölgelerdeki ekstrem çalışma şartlarıyla mücadele etmesi gerekiyor. Proje, yüksek irtifada ultra yüksek gerilimli esnek doğru akım teknolojisinin uygulanması açısından da küresel bir örnek teşkil edecek.
Çin, son yıllarda enerji kaynaklarının yoğun olduğu batı bölgelerinden, sanayinin kalbi olan doğu ve güney kıyılarına elektrik iletmek amacıyla UHV teknolojisine yatırımlarını hızlandırdı. Hidroelektrik, rüzgar ve güneş enerjisi potansiyeli yüksek olan Xizang, bu projeyle ülkenin enerji arz güvenliğinde kritik bir üs haline geliyor. Diğer yandan, yeşil enerji ticaretinin 2024 yılında bir önceki yıla göre 11 kat arttığı Büyük Körfez Bölgesi, yeni hat sayesinde sürdürülebilir ve yüksek kaliteli büyüme hedeflerine bir adım daha yaklaşacak.