COP31 Antalya Zirvesi kapsamında Dirençli Şehirler Hub’ında düzenlenen “Isıtma ve Soğutma Sistemlerinin Elektrifikasyonu: Net Sıfır Hedefine Geçişi Hızlandırma” oturumunda; konut ve hizmet sektörünün ısıtma-soğutma dönüşümü, ısı pompalarının yaygınlaştırılması, sanayide yüksek sıcaklık elektrifikasyonu ve Türkiye-AB tedarik zinciri entegrasyonu ele alındı.
Türkiye’nin 2040 Hedefi: 80,4 TWh Isı Pompası ve 37 Milyon TEP Tasarruf
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı Termal ve Kojenerasyon Grup Koordinatörü Gültekin Dede, Türkiye’nin 2024 yılı nihai enerji tüketiminin 128,5 milyon TEP’e ulaştığını ve bina-hizmet sektörünün tüketim hızının sanayiyi yakaladığını belirtti. 2030 Enerji Verimliliği Eylem Planı ile 37 milyon TEP tasarruf ve 100 milyon ton sera gazı azaltımı öngördüklerini açıklayan Dede; Bakanlığın yeni açıklanan 2040 hedeflerinde 80,4 TWh’lik ısı pompası kapasitesinin yer aldığını duyurdu. Doğal gaz şebekesinin Türkiye’nin %85’ine ulaştığını hatırlatan Dede, önümüzdeki 10 yılda binalarda fosil gaz yerine elektrikli ısı pompalarını teşvik edecek yeni destek mekanizmalarını hayata geçireceklerini ve sanayideki atık ısının değerlendirilmesine %30 hibe desteği sağladıklarını kaydetti.
Yılda 1 Milyon Kombiye Karşılık Yalnızca 50 Bin Isı Pompası Satılıyor
İSKİD Üyesi ve Arçelik HVAC Yöneticisi Ayşen Ulutin, Türkiye’de kişi başı brüt enerji tüketiminin 1990’dan bu yana 1 MWh’den 4 MWh’ye çıktığını ve hane enerji tüketiminin yaklaşık %30’unun ısıtma ve soğutmadan kaynaklandığını paylaştı. Binalarda karbonsuzlaşmanın en kritik anahtarının ısı pompaları olduğunu vurgulayan Ulutin; Türkiye’de her yıl yaklaşık 1 milyon kombi satılmasına karşın ısı pompası satışlarının 50 bin dış ünite seviyesinde kaldığına dikkat çekti. Ulutin, çatı güneş panelleriyle entegre hava-su ısı pompalarının sıfır karbonlu konutlar yarattığını, sanayide ise yüksek sıcaklık üretebilen yeni nesil endüstriyel ısı pompalarıyla %30 olan sanayi elektrifikasyon oranının %60’a çıkarılabileceğini ifade etti.
Hizmet Binalarında %94 Elektrifikasyon Mümkün
Uluslararası Enerji Ajansı ETSAP Times enerji modelleme uzmanı Dr. Georgios Giannakidis, AB destekli teknik yardım projesi kapsamında 100’den fazla bina ve 10’u aşkın bölgesel ısıtma sisteminde denetim yaptıklarını belirtti[18][19]. Geliştirdikleri en düşük maliyet optimizasyon modeline göre 2035 yılına kadar %35 elektrifikasyon hedefinin ulaşılabilir olduğunu kaydeden Giannakidis; ticari hizmet binalarının soğutma altyapısı sayesinde 2060’a kadar %94 oranında tamamen elektriğe geçebileceğini, konutlarda ise ısı pompası dönüşümünün hızlanması için hedeflenmiş kamu teşviklerinin şart olduğunu bildirdi.
Avrupa’da Radyatör Pazarı Daralıyor: Fiyat Sinyali ve Ortak Tedarik Çağrısı
AB Türkiye Delegasyonu Enerji Portföyü Ataşesi Michele Pierpaoli, Avrupa’da ısı pompası pazarının 2032 yılına kadar 50 milyar Euro büyüklüğe ulaşmasının ve mevcut kapasitenin 5 ila 8 kat artmasının beklendiğini aktardı. Avrupa’nın yıllık 7 milyon adetlik ısı pompası üretim kapasitesi bulunduğunu kaydeden Pierpaoli, klasik radyatör pazarının hızla daralacağına işaret ederek Türkiye’deki radyatör ve parça imalatçılarının tedarik zincirlerini yeni nesil ısı pompalarına uyarlaması gerektiğini söyledi. Yatırımların önünü açmak için elektrik-gaz fiyat oranının 2,5 seviyesinin altında tutulması ve tüketiciye doğru fiyat sinyali verilmesi gerektiğini vurguladı.