Avrupa Birliği Ortak Araştırma Merkezi (JRC) tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma, AB genelindeki binaların çatı üstü güneş enerjisi potansiyelinin 2,3 teravata (TW) ulaşabileceğini ortaya koydu. 271 milyon binanın analiz edildiği araştırmaya göre, mevcut güneş paneli teknolojileriyle yılda yaklaşık 2.750 teravatsaat elektrik üretmek mümkün. Bu devasa kapasite, Avrupa’nın 2050 yılına kadar tamamen yenilenebilir bir enerji sistemine geçme hedefi doğrultusunda ihtiyaç duyacağı elektriğin yaklaşık yüzde 40’ını tek başına karşılama potansiyeline sahip. Mevcut durumda çatıların yalnızca yüzde 10’unun kullanıldığı belirtilirken, bu potansiyelin hayata geçirilmesi enerji bağımsızlığı ve iklim hedefleri açısından kritik önem taşıyor.
Nature Energy dergisinde yayımlanan araştırma, “Avrupa Dijital Bina Stok Modeli” (DBSM) adı verilen yüksek çözünürlüklü bir veritabanı kullanılarak hazırlandı. 27 üye ülkedeki binaları tek tek inceleyen bu model, bölgedeki güneş enerjisi kaynaklarını ve teknik sınırları detaylandırarak karar vericiler için stratejik bir yol haritası sunuyor. Çalışmada, toplam potansiyelin 1.822 gigavatlık (GW) kısmının konutlardan, 519 GW’lık kısmının ise ticari ve kamu binaları gibi konut dışı yapılardan gelebileceği hesaplandı. Teknik analizlerde, uluslararası standartlara uygun olarak yüzde 22 verimliliğe sahip güneş paneli kullanımı ve panellerin 20 derecelik eğimle güneye bakması baz alınarak gerçekçi bir temel oluşturuldu.
Ülke bazlı veriler incelendiğinde, Fransa ve Almanya sırasıyla 432 TWh ve 394 TWh ile en yüksek üretim kapasitesine sahip ülkeler olarak öne çıkıyor. Bu rakamlar, her iki ülkenin mevcut elektrik talebinin yüzde 80’inden fazlasını sadece çatılardan karşılayabileceği anlamına geliyor. Öte yandan Yunanistan, Macaristan ve Romanya gibi ülkelerde çatı üstü güneş enerjisi potansiyelinin, mevcut yıllık elektrik tüketimlerinin çok üzerinde olduğu saptandı. Özellikle 100 ile 250 metrekare arasındaki taban alanına sahip müstakil evler, toplam potansiyelin yüzde 36’sını oluşturarak bu dönüşümdeki en büyük fırsatı temsil ediyor.
Buna karşın, çok mülkiyetli apartman binaları ve kiralık konutlar, mülkiyet yapısındaki karmaşa ve yasal düzenlemeler nedeniyle bu süreçte en büyük zorluğu teşkil ediyor. Araştırmacılar, müstakil ev sahiplerinin güneş enerjisi kurulumuna daha yatkın olduğunu ancak toplu konutlardaki engellerin aşılması için yeni politikaların geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Şu an Avrupa’daki toplam 339 GW’lık kurulu güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık 215 GW’ı çatı sistemlerinden oluşuyor. AB’nin 2030 yılına kadar bu kapasiteye 200 GW daha ekleme hedefi bulunuyor.
Binaların Enerji Performansı Direktifi (EPBD) çerçevesinde getirilen yeni kurallar, bu dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor. 2027 yılından itibaren belirli büyüklükteki ticari ve kamu binalarında, 2030 yılından itibaren ise tüm yeni konutlarda güneş paneli kurulumu zorunlu hale gelecek. Uzmanlar, binaların yenilenme süreçlerinin güneş enerjisi sistemlerini entegre etmek için en uygun zaman olduğunu belirtiyor. Bu dönüşümün sadece co2 emisyonu miktarını azaltmakla kalmayıp, enerji faturalarında doğrudan düşüş sağladığı, şebekeye olan bağımlılığı azalttığı ve gayrimenkul değerlerini artırdığı ifade ediliyor. JRC, politika yapıcıların çatı üstü kurulumları öncelikli strateji haline getirmesi gerektiğini tavsiye ediyor.