Almanya’nın Brandenburg eyaletinde otuz yılı aşkın süre linyit madeni olarak işletilen Cottbus-Nord sahası, devasa bir dönüşüm projesiyle ülkenin en büyük yapay gölüne dönüştürülüyor. “Cottbuser Ostsee” adı verilen bu proje kapsamında, eski maden ocağı 19 kilometrekarelik yüzey alanı ve 26 kilometrelik kıyı şeridiyle çok amaçlı bir rekreasyon merkezine dönüşüyor. 2019 yılında başlayan su doldurma süreciyle birlikte bölge, turizmden balıkçılığa, doğa koruma alanlarından yüzer güneş paneli tesislerine kadar geniş bir yelpazede hizmet verecek yeni bir ekosisteme ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Otuz yılı aşkın bir süre boyunca Jänschwalde enerji santraline kömür sağlayan Cottbus-Nord açık ocak madeni, 2015 yılının sonunda faaliyetlerini durdurarak doğaya kazandırılma sürecine girdi. LEAG tarafından yürütülen bu kapsamlı rehabilitasyon projesiyle, bir zamanlar bölgenin en küçük aktif maden sahası olan alan, bugün Almanya’nın madencilik sonrası oluşturulan en büyük gölü unvanını taşıyor. Proje kapsamında göl tabanının şekillendirilmesi ve kıyı şeridinin güvenli hale getirilmesi için milyonlarca metreküp toprak taşınarak devasa bir mühendislik operasyonu gerçekleştirildi.
Gölün su ihtiyacının yüzde 80’inden fazlası Spree Nehri’nden karşılanırken, kalan kısım yeraltı sularının yükselmesiyle tamamlanıyor. Su alım süreci, nehrin ekolojik dengesini korumak adına eyalet otoriteleri tarafından sıkı kurallara bağlanmış durumda. Özellikle kış aylarında ve nehir debisinin yüksek olduğu dönemlerde gerçekleştirilen su aktarımı sayesinde, gölün su kalitesinin ek bir iyileştirmeye ihtiyaç duymadan dengede kalması hedefleniyor. Yapılan ölçümler, gölün 7 ile 7,8 arasındaki ideal pH değerine ve sekiz metreye varan bir görüş derinliğine sahip olacağını öngörüyor.
Cottbuser Ostsee, sadece bir su kütlesi olmanın ötesinde çok yönlü bir kullanım vizyonuyla planlanıyor. Gölün batı ve güney kıyıları limanlar, su kayağı tesisleri ve bisiklet yollarıyla turizme hizmet edecekken; doğu kıyısı tamamen yaban hayatına ve doğa koruma alanlarına ayrıldı. Bu bölge, göçmen kuşlar ve çeşitli su canlıları için korunaklı bir habitat sunacak. Ayrıca gölün geniş yüzey alanı, yerel rekreasyon faaliyetlerini engellemeyecek şekilde yüzer güneş paneli kurulumları için de büyük bir potansiyel barındırıyor.
2024 yılının sonu itibarıyla hedeflenen su seviyesine ilk kez ulaşan gölde, kıyı stabilizasyonu ve bölgedeki su şebekesine bağlantıyı sağlayacak çıkış yapılarının inşası devam ediyor. Bölge halkı ve turistler için Merzdorf’taki 30 metrelik gözlem kulesi gibi noktalar şimdiden projenin boyutlarını izleme imkanı sunsa da, gölün halkın kullanımına açılması için resmi izinlerin tamamlanması bekleniyor. Güvenlik gerekçesiyle, tüm izinler alınana kadar göl sahasına girişler yasak olmaya devam edecek.
https://www.leag.de/en/business-fields/mining/cottbuser-ostsee/