SolarVizyon 2025 4.oturumunda konuşan YUGES Kurucusu Rıfat Göksu, Türkiye’nin su yüzeylerindeki devasa güneş enerjisi potansiyelini ve sektörün önündeki teknik ve finansal bariyerleri değerlendirdi. Norveçli Ocean Sun ile teknoloji ortaklığı yapan Göksu, Yüzer GES projelerinin karasal GES ile aynı taban fiyattan ihaleye çıkılmasının sektörü zorladığına dikkat çekti.**
Karasal alanların giderek daralmasıyla birlikte dünyanın gözünü çevirdiği Yüzer Güneş Enerjisi Santralleri (Floating PV), SolarVizyon 2025 etkinliğinde masaya yatırıldı. Yaklaşık üç yıldır bu alanda proje geliştiren ve Norveçli Ocean Sun firmasının Türkiye teknoloji ortağı olan YUGES Kurucusu Rıfat Göksu, teknolojinin detaylarını ve Türkiye pazarındaki gerçekleri katılımcılarla paylaştı.
Nilüfer Çiçeğinden Esinlenen Teknoloji: Hidro-Elastik Membran
Göksu, Yüzer GES uygulamalarında en büyük zorluğun suyun dinamik yapısına uyum sağlamak olduğunu belirterek, neden duba (ponton) sistemleri yerine membran teknolojisini tercih ettiklerini anlattı. Ocean Sun teknolojisinin su nilüferinden esinlendiğini belirten Göksu, şu teknik detayları paylaştı:
“Uzun araştırmalarımız sonucu en stabil teknoloji olarak Norveçli Ocean Sun’ın geliştirdiği hidro-elastik membran sistemine karar verdik. Bu sistemde paneller, suyun üzerine serilen özel bir membran üzerine, doğrudan suyla temas edecek şekilde (Junction box’ları üstte kalacak özel üretim panellerle) yerleştiriliyor. Bu sayede paneller suyun soğutma etkisinden maksimum düzeyde faydalanıyor. Güneşin en dik geldiği saatlerde bile panel sıcaklığı, su sıcaklığının maksimum 2 derece üzerine çıkıyor. Bu da ciddi bir verimlilik artışı ve panel ömrünün uzaması anlamına geliyor.”
Sistemin 30 ila 70 metre çapında halkalardan oluştuğunu belirten Göksu, 70 metrelik tek bir halkanın yaklaşık 0,7 MW kurulu güce denk geldiğini ifade etti.
Türkiye’nin Potansiyeli: Rezervuarların %10’u Kullanılırsa 53.000 MW
Sunumunda Devlet Su İşleri’nin (DSİ) verilerine atıfta bulunan Göksu, Türkiye’nin hidroelektrik santral rezervuarlarının Yüzer GES potansiyeli açısından büyük bir hazine olduğunu vurguladı. Paylaşılan verilere göre:
Rezervuarların %3’ü kullanıldığında 15.9 GW,
%5’i kullanıldığında 26.5 GW,
%10’u kullanıldığında ise 53.000 MW (53 GW) seviyesinde bir kurulu güç potansiyeli bulunuyor.
Mevcut hidroelektrik santrallerin altyapısına doğrudan bağlanabilme avantajı (hibrit model), Yüzer GES’leri şebeke entegrasyonu açısından da cazip kılıyor. Ayrıca sistem, baraj göllerindeki buharlaşmayı engelleyerek su tasarrufu sağlıyor ve alg oluşumunu azaltıyor.
Denizcilik Standartları Olmazsa Olmaz
Yüzer GES projelerinin sadece bir elektrik işi değil, aynı zamanda bir denizcilik mühendisliği işi olduğunun altını çizen Göksu, standartlaşma uyarısında bulundu:
“Bu işin yarısı denizcilikle ilgili. Karasal GES’e alışık olduğumuz ekiplerle, sadece elektrik mühendisliği ile bu iş yapılamaz. Dalga, rüzgar ve akıntı hesapları yapılmalı. Biz projelerimizde uluslararası DNV standartlarını ve Bureau Veritas sertifikasyon süreçlerini takip ediyoruz. Standart yoksa, yatırımcı güveni, sigortalanabilirlik ve finansman da yoktur.”
Sektöre YEKA Eleştirisi: “Maliyet Farkı Göz Ardı Ediliyor”
Konuşmasının en dikkat çekici bölümünde son dönemde yapılan YEKA (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları) ihalelerine değinen Rıfat Göksu, Yüzer GES ile Karasal GES’in aynı kefeye konulmasını eleştirdi.
Son yapılan 35 MW’lık Yüzer GES ihalesinde taban fiyatın karasal projelerle aynı tutulmasının rasyonel olmadığını belirten Göksu, maliyet tablosunu şu sözlerle ortaya koydu:
“Karasal GES projelerinde maliyetler arazi ve panel fiyatlarına göre 450.000 – 600.000 Dolar/MW bandında değişirken, Yüzer GES projelerinde bu rakam 750.000 Dolar’dan başlayıp 900.000 Dolar/MW seviyelerine kadar çıkıyor. Arada bu kadar ciddi bir yatırım maliyeti farkı varken, her iki teknolojiyi de 3.25 cent gibi aynı taban fiyattan ihaleye çıkarmak, projenin yapılabilirliğinin önündeki en büyük engeldir.”
Göksu, sektörün gelişimi için Yüzer GES’e özel fiyatlandırma veya teşvik mekanizmalarının şart olduğunu belirterek sözlerini tamamladı.