COP31 / Enerji ve Ulaşım Hub’ı — Sıfır Atık Vakfı (Zero Waste Foundation) sponsorluğunda gerçekleşen oturumda, yeşil dönüşümün arka planındaki atık yönetimi ve iklim krizinin ulaştığı tehlikeli boyutlar tartışıldı. Gazeteci Fatih Can’ın yönettiği panelde akademisyenler ve sektör liderleri önemli uyarılarda bulundu.
“25 Yıl Sonra Milyonlarca Ton Güneş Paneli Atığıyla Karşı Karşıya Kalacağız”
ODTÜ GÜNAM (Güneş Enerjisi Araştırma Merkezi) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Görkem Günbaş, güneş panellerinin sahada onlarca yıl dayanması için tasarlandığını, bu yüzden ömrü dolan panellerin geri dönüştürülürken toz haline getirilip zorlu fiziksel/kimyasal süreçlerden geçtiğini anlattı. Türkiye’nin Avrupa’nın en büyük panel üreticilerinden biri olduğuna dikkat çeken Günbaş, “Henüz paneller atık olmadan önce ikinci ömür kullanımı (karavanlar, çitler) için mevzuat hazırlamalı ve geri dönüşüm mükemmeliyet merkezlerini bugünden kurmalıyız” ifadelerini kullandı.
Yeşil Hidrojen: Üretirken Oksijen, Tüketirken Su
Yeşil Hidrojen Üreticileri Derneği Başkanı ve eski EPDK Kurucu Başkanı Yusuf Günay, küresel enerjinin %80’inin halen fosil yakıtlardan karşılanmasının iklim felaketinin ana nedeni olduğunu hatırlattı. Yenilenebilir elektrikle sudan elde edilen yeşil hidrojenin üretilirken ortama saf oksijen saldığını, tüketildiğinde ise yan ürün olarak sadece su (H2O) oluşturduğunu belirtti. Günay, Türkiye’nin 2035 yılı için koyduğu 120 bin MW yenilenebilir enerji hedefinin yeşil hidrojen ve yeşil amonyak (gübre) üretimi için büyük bir fırsat sunduğunu söyledi.
“Atmosferdeki Karbondioksit Sanayi Öncesine Göre %50 Artış Gösterdi”
Meteoroloji Mühendisi ve BM İklim Elçisi Bünyamin Sürmeli, son 11 yılın tarihteki en sıcak dönem olarak kayıtlara geçtiğini açıkladı. 1 milyon yıllık dünya tarihinde atmosferik karbondioksitin 180-280 ppm arasında seyrettiğini, günümüzde ise 430 ppm sınırını aştığını belirten Sürmeli, “Yenilenebilir enerjinin de malzemeler açısından atığı var; ancak atmosfere saldığımız karbonu geri çekemiyoruz. Kirlettiğimiz enerjinin yerine yenisini koymak değil, fosil yakıtı tamamen sistemden çıkarmak zorundayız” dedi.