Ne arıyorsunuz?

BESS Projelerinde Finanse Edilebilirliğin Anahtarı Uçtan Uca Sigorta

PDF İncele

4. Enerji Depolama Zirvesi’nin 9. oturumunda Kotra Sigorta Kurucusu ve Genel Müdürü Osman Tüken, “Enerji Depolama Sistemleri Sigorta Hassasiyetleri” başlıklı sunumunda batarya enerji depolama sistemlerinin (BESS) hassas hücre yapısı, karmaşık elektronik donanım-yazılım bileşenleri ve uzun yatırım geri dönüş süreleri nedeniyle klasik yenilenebilir enerji projelerinden farklı bir sigorta yaklaşımı gerektirdiğini vurguladı. Tüken, üreticiden yatırımcıya teslim edilen ünitelerde gözle görülmeyen hasarların ancak devreye alma sırasında ortaya çıkabildiğini, bu nedenle ürün garantisi, nakliye, tasarım ve uygulama hataları bakımından yaşanabilecek ihtilafları önlemek için uçtan uca sigorta kavramının kritik önem taşıdığını belirtti. Finansman sağlayan kurumlar açısından da projenin uçtan uca sigorta güvencesinde olması, bankability kriterlerinin başında yer alıyor.

Tüken, üretim aşamasında devreye giren Üretici Sorumluluk Sigortası’nın batarya hücrelerindeki üretim hatalarının yaratabileceği yangın ve çevresel risklere karşı yatırımcıyı koruduğunu, aynı zamanda ürünlerin kabul görmüş standartlara uygun üretilip üretilmediğinin sigorta sistemi üzerinden tarafsız denetime tabi tutulmasını sağladığını anlattı. Nakliyat Sigortası’nın ise batarya konteynerleri ve inverterlerin darbe, sarsıntı ve dış etkenlere karşı son derece duyarlı olması nedeniyle üretim tesisinden sahaya kadar olan süreçte fiziksel hasarları, hırsızlık ve sabotajı teminat altına aldığını, fark edilmeyen nakliye hasarlarının montaj all risk poliçesiyle tam karşılanamayacağını hatırlattı. Montaj All Risk (EAR) poliçesiyle de inşaat ve montaj safhasındaki yangın, fırtına, deprem, montaj hataları gibi ani ve beklenmedik olaylar ile mevcut tesislere, üçüncü şahıslara ve çalışanlara gelebilecek zararlar güvence altına alınıyor; yüklenicinin projeyi bitirememesi riski de ortadan kalkıyor.

İşletme döneminde tesisin nakit akışı yaratmaya başlamasıyla birlikte İşletme Dönemi Sigortası’nın fiziksel varlık ve gelir kayıplarını koruduğunu belirten Tüken, standart teminatların yanı sıra BESS’e özel ek teminatların önemine dikkat çekti. OEM iflası durumunda ürün garantilerinin geçersiz kalması riski, batarya hücrelerinde kontrolsüz ısı artışıyla ortaya çıkan termal kaçak, batarya sızıntıları veya yangın sonrası çevresel kirlilik, makine kırılması, hasar nedeniyle durma durumunda enerji satış kaybı ile birlikte arbitraj (fiyat farkından kazanç) gelir kayıplarını kapsayan gelişmiş kâr kaybı teminatı, verim ve performans garanti klozu ile gizli kusurlar bu özel teminatlar arasında yer alıyor. Standart işletme poliçelerinin fiziksel hasar olmadan gerçekleşen dijital saldırıları kapsam dışı tutması nedeniyle EMS ve BMS yazılımlarına yönelik Siber Risk Sigortası’nın da finansal sürdürülebilirlik açısından zorunlu hale geldiğini vurguladı.

Proje tasarımındaki mühendislik hatalarını teminat altına alan Mesleki Sorumluluk Sigortası’nın EPC firmasından talep edilmesi gerektiğini, bunun finans kurumları açısından teknik tasarım risklerini minimize eden ek bir güvence oluşturduğunu ifade eden Tüken, sigorta poliçelerinin maliyetinin bir makinenin zorunlu bakım gideri gibi temel bir maliyet kalemi olarak fizibilite hesaplarına dahil edilmesi gerektiğini söyledi. Konuşmasını “İşin profesyonellerinin bakış açısıyla sigorta; uçtan uca risk yönetimi ve belirlenen risklerin sigorta şirketine devridir” sözleriyle tamamlayan Tüken, BESS projelerinde doğru kurgulanmış uçtan uca sigorta yapısının yalnızca yatırımcıyı değil, finansörü ve yükleniciyi de koruyarak projenin hayata geçmesini ve uzun vadeli sürdürülebilirliğini güvence altına aldığını ortaya koydu.