SolarVis Kurucu Ortağı ve CTO’su Enes Karahançer, 4. Enerji Depolama Zirvesi’nin yedinci oturumunda lisanssız güneşte optimum depolama seçimini çoklu senaryolar ve finansal parametreler üzerinden değerlendirdi. 1 Mayıs 2026’dan itibaren saatlik mahsuplaşma devrede. Üretim ve tüketim artık her saat kendi içinde netleşiyor; öğle fazlası akşam açığını kapatamıyor. Kapsam, mesken hariç 12 Mayıs 2019’dan sonra bağlantı çağrı mektubu almış tesisleri kapsıyor. Mahsuplaşma iki eğrinin saat saat örtüşmesiyle ölçülüyor. Karahançer’in vurgusu netti: doğru depolama kararı tek bir formülle değil, tesis verisi, batarya parametreleri ve finansal modelin birlikte koşulmasıyla çıkar.
“Kararı tesisin saatlik üretim ve tüketim profili verir. Aynı proje, farklı finansmanla farklı karar üretir.”
Doğru karar için üç parametre seti şart. Tesis tarafında saatlik tüketim ve üretim profili, abone grubu tarifesi, bedelli üretim limiti ve satış bedeli. Batarya tarafında kullanılabilir kapasite ve SoC penceresi, güç sınırı, C-rate, sistem verimi, degradasyon ve garanti. Finansal tarafta anahtar teslim CAPEX, yıllık OPEX, fiyat eskalasyonu, kur senaryoları ve finansman modeli (öz kaynak, kredi, ESCO). Çıktı senaryo bantlı NPV ve IRR, geri ödeme süresi, tesise özgü LCOS ve “yap / bekle / yapma” kararı. Üç tesis tipi üç farklı sonuç üretiyor. Tüketim-üretim uyumlu gündüz vardiya sanayide örtüşme yüzde 75’in üzerindeyse fazla az, depolama yılın çoğunda gerekmez — bugün hayır. Akşam veya hafta sonu kaymalı ticari ve hafif sanayide örtüşme yüzde 50 civarındaysa gün içi kaydırma güçlü, koşullu evet. Limit üstü üretimde satış bedelsiz segmentte kurtarılan her kWh tam çekiş bedeli kazandırır — güçlü evet.
Finansman şekli optimal boyutu da değiştiriyor. Öz kaynakta ölçüt reel IRR’nin sermayenin alternatif getirisine karşı durması; yüksek enflasyonda nominal getiri yanıltır, karar reel getiriye göre verilmeli. Kredide borç karşılama oranı (DSCR) yıllık tasarrufun taksitleri karşılaması; yatırım dövizle yapılır, tasarruf TL ile gelir, kur riski hesaba katılmalı. ESCO modelinde yatırımı üçüncü taraf yapar, tasarruf paylaşılır; adil paylaşım her iki tarafın güvendiği simülasyonla kurulur. Tek doğru ölçüt yok. Geri ödeme süresi “ne zaman kendini öder”, NPV “toplamda ne kazandırır”, ROI “sermaye hangi verimle çalışır”, öz yeterlilik “şebeke bağımlılığı ne kadar azalır” sorularına cevap verir. Doğru ölçüt yatırımcının kısıtına ve finansman modeline göre seçilir.
Karahançer, Türkiye’nin depolamada bugünden üç adıma gidebileceğini anlattı. Bugün tarife bağlantılı satış bedeli bataryaya “orta” değer katıyor. Birinci adım satış bedelinin piyasa fiyatına yaklaşması, ikinci adım dinamik veya saatlik farklılaşan tarifeler, üçüncü adım agregasyon ve esneklik piyasaları. Her adımda batarya değeri artıyor. Kaliforniya NEM 3.0 örneğinde ihracat bedeli düşünce yeni GES’lerde batarya ekleme oranı yüzde 10-15’ten yüzde 50-60’a çıktı. Almanya’da dinamik fiyatlar, Avustralya’da negatif gündüz fiyatları ve VPP programları, Güney Afrika’da dinamik tarife ve arbitraj aynı yönü gösteriyor. Mesajı kapanışta netleşti: depolama kararı sezgiyle değil, tesisin kendi saatlik verisiyle çalışan, finansman senaryosunu da içeren hesapla verilir. SolarVis’in optimum depolama hesaplama aracı da Ekim’de yayında.