İngiltere’de hane halkının enerji faturalarını düşürmek ve enerji güvenliğini sağlamak amacıyla, “güneş tahvili” (solar bond) modeline dayalı yeni bir finansman sistemi öneriliyor. Ağustos 2026 tarihli rapora göre, mevcut piyasa koşullarında yüksek kurulum maliyetleri nedeniyle düşük gelirli haneler güneş enerjisi teknolojilerine erişemiyor. Uzmanlar, devlet destekli, düşük faizli ve 25 yıla yayılan uzun vadeli kredi imkanlarının, hane halkına doğrudan nakit akışı sağlayacağını ve net sıfır hedeflerine yönelik toplumsal desteği artıracağını savunuyor. Bu modelin, enerji geçişini demokratikleştirerek vatandaşları sürecin bir parçası haline getirmesi hedefleniyor.
İngiltere’deki hane halkı gaz ve elektrik fiyatları 2010 yılından bu yana iki katına çıkmış durumda. Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payı 2024 itibarıyla yüzde 50’ye yaklaşsa da, mevcut piyasa yapısı nedeniyle bu düşüş faturalara yeterince yansımıyor. Doğalgaz fiyatlarının elektrik piyasasındaki belirleyici rolü, temiz enerji kaynaklarının sağladığı maliyet avantajının tüketicilere ulaşmasını engelliyor. Hükümetin 2030 yılına kadar şebekeyi tamamen karbonsuzlaştırma planları, şebeke iyileştirme maliyetleri nedeniyle kısa vadede faturalarda beklenen rahatlamayı sağlamakta zorlanıyor.
Rapor, güneş enerjisi kurulumlarının şu an için daha çok varlıklı kesimlerin erişebildiği bir “lüks” haline geldiğine dikkat çekiyor. İngiltere’deki konutların yaklaşık yüzde 67’sinin güneş paneli kurulumuna uygun olduğu tahmin ediliyor. Eğer bu potansiyel değerlendirilirse, 37,7 GW kapasite ile yıllık 35 TWh elektrik üretimi sağlanabilir. Bu da tarım arazileri üzerinde baskı kurmadan, yaklaşık iki adet Hinkley Point C nükleer santraline eşdeğer bir enerji üretimi anlamına geliyor.
Mevcut özel sektör kredi ürünleri, yüzde 7 ile 10 arasında değişen yüksek faiz oranları ve 7-10 yıl gibi kısa geri ödeme süreleri nedeniyle hane halkı için cazip değil. Önerilen yeni modelde ise, Ulusal Varlık Fonu gibi kamu finans kurumları aracılığıyla, devlet tahvili oranlarına yakın faizlerle 25 yıllık krediler sunulması öngörülüyor. Bu sistem, kredinin birey yerine konuta bağlanması sayesinde, taşınma durumunda bile ödemelerin mülk üzerinden devam etmesini sağlayacak.
Ayrıca, batarya depolama sistemlerinin bu modele entegre edilmesi, hanelerin kendi ürettikleri enerjiyi depolayarak “kullanım zamanı” tarifelerinden faydalanmalarına olanak tanıyacak. Bu sayede güneşli saatlerde oluşan fazla enerji şebekeye verilmek yerine depolanarak, yüksek fiyatlı saatlerde kullanılabilecek. Büyük Britanya Enerjisi (GBE) gibi kurumların bu programın yönetimini üstlenmesi ve toplu alım anlaşmalarıyla kurulum maliyetlerini düşürmesi, hem yerel istihdamı destekleyecek hem de enerji dönüşümünü daha erişilebilir kılacak.