İsviçreli lokomotif üreticisi Stadler ve Sardinya merkezli operatör ARST, dünyanın ilk dar hatlı hidrojenli trenini tanıttı. 950 mm’lik dar hat yapısının getirdiği katı aks yükü sınırlamaları nedeniyle mevcut hidrojenli trenlerin kullanılamadığı projede, tamamen yeni ve hafif bir alüminyum gövde tasarlandı. Hidrojen yakıt hücrelerinden elde edilen elektriği bataryalarda depolayarak hareket eden tren, tüm güç sistemini “Power Pack” adı verilen merkezi bir vagonda toplayarak yolcu konforunu artırıyor. ARST, bu trenler için ihtiyaç duyulan hidrojeni güneş enerjisiyle çalışan elektroliz tesislerinde üreterek, üretimden ulaşıma kadar tamamen emisyonsuz bir döngü hedefliyor.
Sardinya, Calabria ve Sicilya’daki 1800’lerden kalma 950 mm’lik dar hatlı demiryolu ağları, Avrupa’nın 1435 mm’lik standart hatlarına kıyasla çok daha kısıtlayıcı aks yükü limitlerine sahip. Bu teknik zorluk, Stadler mühendislerini mevcut hidrojenli tren modellerini uyarlamak yerine, sıfırdan hafif bir gövde yapısı geliştirmeye yöneltti. Diğer üreticilerin aksine Stadler, güç ekipmanlarını vagonların üzerine dağıtmak yerine tek bir merkezi vagonda toplayarak, yolcu vagonlarında klima, panoramik pencereler ve engelli erişimine uygun alçak tabanlı tasarımlar için geniş alan yarattı.
Projenin en dikkat çekici yanı, hidrojenin tedarik edilme biçimi olarak öne çıkıyor. Almanya’daki mevcut hidrojenli tren projelerinin aksine ARST, kendi hidrojenini güneş enerjisi kullanarak üretecek. Bu entegre sistem, güneş enerjisi üretimi, elektroliz süreci ve trenin hareketine kadar olan tüm aşamalarda sıfır CO2 emisyonu sağlayacak. ARST Merkez Direktörü Carlo Poledrini, bu girişimin sadece bir ulaşım projesi değil, şirketin kendi enerji ağını yöneten bir yapıya dönüşme stratejisinin parçası olduğunu belirtti.
2023 yılında imzalanan anlaşma kapsamında ARST, 10 adet tren siparişi verdi. Bu yeni araçların devreye girmesiyle, halihazırda kullanılan dizel trenlere kıyasla yıllık 2100 metrik tondan fazla CO2 emisyonunun engellenmesi hedefleniyor. Bu miktar, yaklaşık 450 otomobilin dünya çevresinde yaptığı yolculuğun yarattığı emisyona eşdeğer.
İtalya hükümeti ve Altyapı ve Ulaştırma Bakanlığı tarafından desteklenen bu geniş kapsamlı dekarbonizasyon girişimi, sadece Sardinya ile sınırlı kalmıyor. Stadler, Calabria demiryolları için dokuz ve Sicilya’daki Ferrovia Circumetnea için iki adet tren daha üretiyor. İtalya Ulusal Demiryolu Güvenlik Ajansı (ANSFISA) tarafından sertifikalandırılacak olan ilk trenlerin, 2028 yılında Sardinya’nın kuzeyindeki Alghero Havalimanı-Mamuntanas, Sassari-Alghero ve Sassari-Sorso hatlarında yolcu taşımaya başlaması planlanıyor.