Slovenya, 1 Temmuz itibarıyla hane halkı ve işletmeler için enerji paylaşım sistemini hayata geçiriyor. Avrupa Birliği direktiflerinin ulusal mevzuata uyarlanmasıyla mümkün hale gelen bu düzenleme, güneş paneli sahiplerine ürettikleri fazla elektriği ülke genelindeki herhangi bir elektrik sayacına gerçek zamanlı olarak aktarma özgürlüğü tanıyor. 15 dakikalık periyotlarla işleyen bu sistem, enerji verimliliğini artırmayı ve şebeke üzerindeki yükü optimize etmeyi hedefliyor. Katılımcıların bu imkandan yararlanabilmesi için akıllı sayaçlara sahip olmaları ve aynı tedarikçi ile sözleşme yapmaları zorunlu tutuluyor.
Yeni düzenleme, Slovenya’daki enerji piyasasında köklü bir değişikliği beraberinde getiriyor. Daha önce sadece aynı binadaki kiracılar veya yerel topluluklar gibi kolektif modellerle sınırlı olan enerji paylaşımı, artık bireysel güneş paneli sahiplerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Geçmişte “net ölçüm” (net metering) sisteminde tedarikçilere ücretsiz devredilen veya “net faturalandırma” (net billing) sisteminde çok düşük fiyatlarla satılan fazla enerjinin, artık doğrudan başka bir tüketiciye aktarılabilmesi prosumer (üretici-tüketici) modelini daha cazip kılıyor.
Sistem, seçilen öz tüketim modeline göre farklı kurallar içeriyor. Net ölçüm sisteminde kalanlar, yıllık mahsuplaşma döneminde biriken fazlalıklarını yılda bir kez başka bir sayaca aktarabiliyor. Net faturalandırma sistemine dahil olanlar ise çok daha esnek bir yapıya sahip olup, enerjilerini gerçek zamanlı olarak transfer edebiliyor. Enerji toplulukları için de benzer bir esneklik getirilerek, kullanılmayan elektriğin o an tüketim yapan başka bir üyeye otomatik olarak yönlendirilmesi sağlanıyor. Bu sayede enerji kaybının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Enerji paylaşımının teknik altyapısı, 15 dakikalık verilerle çalışan akıllı sayaçlar üzerine kuruluyor. Dağıtım sistemi operatörü SODO tarafından belirlenen kurallara göre, paylaşım işleminin gerçekleşebilmesi için hem gönderen hem de alan tarafın aynı elektrik tedarikçisiyle sözleşmesi bulunması gerekiyor. Paylaşım anahtarı veya tahsis yüzdesi, sözleşmelerde net bir şekilde tanımlanıyor. Bu süreçte GEN-I gibi dijital platformlar sunan tedarikçiler, dinamik paylaşım imkanıyla süreci kolaylaştırıyor.
Düzenleme, şebeke kullanım ücretleri açısından da iki farklı kategori belirliyor. Aynı trafo merkezi içindeki yerel paylaşımlar, şebekeye daha az yük getirdiği için teşvik edilerek daha düşük ücretlendiriliyor. Ülke genelindeki paylaşımlarda ise yürürlükteki tarifelere göre tam şebeke kullanım ücreti uygulanıyor. Enerji paylaşımı, bir dayanışma biçimi olarak hediye edilebileceği gibi, ticari bir meta olarak alınıp satılabiliyor. Sisteme dahil olmak isteyen vatandaşlar ve şirketler, “Moj Elektro” adlı devlet portalı üzerinden resmi kayıt işlemlerini tamamlayarak süreci başlatabiliyor.