Bosna Hersek’in devlete ait enerji şirketi EPBiH, kömür odaklı enerji üretiminden yenilenebilir kaynaklara geçiş sürecinde stratejik adımlar atıyor. Dünya Bankası destekli SURE projesi kapsamında, Kakanj ve Tuzla termik santrallerinin atık sahaları güneş paneli tarlalarına dönüştürülüyor. Bu girişimle co2 emisyonu seviyelerinin düşürülmesi ve ulusal şebekenin modernize edilmesi hedeflenirken, aynı zamanda konut tipi güneş enerjisi ve hidroelektrik rehabilitasyon çalışmalarıyla Bosna Hersek’in enerji bağımsızlığının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Projenin merkezinde, Kakanj termik santralinin eski kül ve cüruf depolama alanına kurulacak olan 10,29 MWp kapasiteli güneş paneli tesisi yer alıyor. Bu tesis, enerji sürekliliğini sağlamak adına 4 MW / 8 MWh kapasiteli bir batarya enerji depolama sistemiyle entegre edilecek. Benzer bir dönüşüm hamlesi Tuzla kömür santralinde de gerçekleştirilecek; burada eski bir atık sahası üzerine 806 kWp kapasiteli bir güneş paneli dizisi ve 2 MWh kapasiteli bir depolama birimi inşa edilecek. Her iki projenin de temel amacı, santrallerin iç operasyonları için gerekli elektriği üreterek yerel kömür tüketimini doğrudan azaltmak olarak belirlendi.
EPBiH, endüstriyel dönüşümün yanı sıra “Prosumers 5000+” adlı 10 milyon avroluk bir yatırım programıyla hane halkını da sürece dahil ediyor. Bosna Hersek Federasyonu genelinde yaklaşık 2.200 evin çatısına güneş paneli kurulmasını öngören bu teşvik programı, bölgesel şebekeye yaklaşık 11 MWp ek kapasite kazandıracak. Söz konusu projelerin çevresel ve sosyal etkilerine yönelik halka açık danışmanlık süreçlerinin ise Nisan ayı sonunda yapılması planlanıyor.
Şirketin modernizasyon çalışmaları sadece güneş enerjisiyle sınırlı kalmıyor; Neretva Nehri üzerinde bulunan 208,5 MW kapasiteli Salakovac hidroelektrik santralinde de kapsamlı bir yenileme süreci başlatılıyor. Türbin, jeneratör ve yardımcı sistemlerin modernize edilmesiyle tesisin operasyonel ömrünün onlarca yıl uzatılması ve güncel çevresel standartlara uyum sağlaması hedefleniyor. Bu rehabilitasyon çalışması, şebekeye yeni eklenen kesintili yenilenebilir enerji kaynaklarının dengelenmesi açısından kritik bir rol üstlenecek.
Son olarak EPBiH, kendi enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla on farklı kurumsal lokasyonda çatı tipi güneş paneli kurulumu için 1,5 milyon avroluk bir ihale süreci başlattı. Bu kapsamda toplam 935 kW kapasite artışı hedeflenirken, en büyük kurulumların Kakanj ve Tuzla santralleri ile çeşitli dağıtım binalarına yapılması öngörülüyor. Tedarik sürecine ilişkin tekliflerin 15 Mayıs 2026 tarihine kadar kabul edileceği belirtiliyor. Tüm bu adımlar, ülkenin fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltma ve sürdürülebilir bir enerji altyapısı kurma vizyonunu pekiştiriyor.