Tarım ve enerjiyi birleştiren tarımGES sistemlerinin, geleneksel güneş enerjisi santrallerine kıyasla ekonomik açıdan rekabetçi bir konuma yükseldiği belirtiliyor. Yapılan güncel analizler; dikey ve güneş takip sistemli kurulumların maliyet dezavantajlarını minimize ederken, enerji talebinin yoğun olduğu saatlerde daha yüksek piyasa geliri sağladığını ortaya koyuyor. Tarım arazilerinin %80’ine kadar olan kısmının aktif ekim faaliyetlerine ayrılmasına olanak tanıyan bu sistemler, hem gıda güvenliğini hem de enerji verimliliğini aynı anda artırarak kırsal kalkınma ve iklim direnci için stratejik bir çözüm sunuyor.
Sektör uzmanlarından Jochen Hauff, tarımGES projelerinin standart güneş tarlalarına göre %148 daha maliyetli olduğunu öne süren geçmiş raporlara karşı çıkarak, bu verilerin yanıltıcı olduğunu savunuyor. Hauff’a göre bu yüksek rakamlar, yalnızca meyve bahçelerinde kullanılan oldukça karmaşık ve yüksek maliyetli koruma yapılarını kapsıyor. Oysa günümüzde daha ekonomik olan dikey ve takip sistemli tasarımlar, geleneksel kurulumlarla doğrudan rekabet edebilecek düzeye gelmiş durumda. Güncel veriler, dikey tarımGES sistemlerinin sadece %4, takip sistemli modellerin ise sabit kurulumlara oranla yaklaşık %12-13 civarında bir ek maliyet getirdiğini gösteriyor.
Ekonomik karlılığı belirleyen tek unsurun sadece kurulum maliyeti değil, üretilen enerjinin piyasa değeri olduğu vurgulanıyor. Köln Üniversitesi Enerji Ekonomisi Enstitüsü tarafından yürütülen bir çalışma, güneş takip sistemlerinin sabah ve akşam saatlerinde, yani elektrik talebinin ve fiyatlarının en yüksek olduğu dönemlerde üretim yaparak %43 daha fazla piyasa değeri elde edebildiğini kanıtlıyor. Bu üretim profili, hem yatırımcı için daha yüksek getiri sağlıyor hem de elektrik şebekesi üzerindeki yükü hafifleterek sistemi dengeliyor.
Arazi kullanım verimliliği, tarım ile güneş enerjisinin entegrasyonunda en kritik avantajlardan biri olarak öne çıkıyor. Geleneksel yer montajlı güneş santralleri belirli bir birim güç üretimi için bir hektarlık alanın tamamını kaplarken, dikey tarımGES sistemleri bu ayak izini 0,4 hektara, takip sistemli modeller ise 0,2 hektara kadar düşürebiliyor. Bu alan tasarrufu, çiftçilerin arazilerinin %60 ile %80 arasındaki büyük bir bölümünü tarımsal üretim için kullanmaya devam etmelerine imkan tanıyor.
Ayrıca bu sistemler, mahsuller için doğrudan fiziksel koruma sağlayan bir kalkan görevi görüyor. Güneş paneli yapıları; şiddetli yağış, rüzgar erozyonu ve aşırı güneş radyasyonu gibi olumsuz hava koşullarına karşı bitkileri korurken, toprağın nemini muhafaza etmesine de katkıda bulunuyor. Hauff, tarımGES teknolojilerinin artık yüksek maliyetli bir niş alan olarak görülmemesi gerektiğini, aksine kırsal bölgelerin ekonomik güvenliğini ve çevresel dayanıklılığını güçlendiren temel bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.