2025’te Yenilenebilir Kapasite Rekor Kırdı: Ancak Artış Tek Başına Yeterli Değil
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) verilerine göre 2025 yılında küresel yenilenebilir enerji kapasitesi rekor düzeyde büyüdü. Yıl boyunca 692 GW yeni yenilenebilir kapasite devreye alınırken, bunun 511 GW’ı güneş, 158,7 GW’ı ise rüzgâr enerjisinden geldi. Böylece güneş ve rüzgâr, net yenilenebilir kapasite artışının yüzde 96,8’ini oluşturdu. Bu oranlar, maliyet düşüşleri ve hızlı kurulabilme avantajı sayesinde iki teknolojinin enerji dönüşümünün lokomotifi haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu.
Ancak ekostrateji’nin hazırladığı infografikte vurgulandığı üzere, kapasite artışı artık tek başına bir başarı göstergesi olarak görülmüyor. Asıl soru, eklenen yeni kapasitenin ne kadar verimli, öngörülebilir ve mevcut enerji sistemiyle uyumlu çalıştığıdır. Özellikle güneş ve rüzgâr gibi değişken kaynakların yüksek payı, üretim profilinin saatlik ve mevsimsel dalgalanmalarını artırıyor. Bu durum, sistem operatörlerinin dengeleme, rezerv ve esneklik ihtiyacını her geçen yıl daha kritik hale getiriyor.
Hızla büyüyen kurulu güç, şebeke altyapısı ve esneklik çözümlerine yönelik yatırımları zorunlu kılıyor. Depolama sistemleri, talep tarafı yönetimi, şebeke güçlendirme projeleri ve bölgesel bağlantıların artırılması olmadan, eklenen kapasitenin fiili elektrik üretimine ve sistem güvenilirliğine katkısı sınırlı kalabiliyor. Çin’in küresel artışın yaklaşık dörtte üçünü tek başına gerçekleştirdiği bu dönemde, bölgesel eşitsizlikler de dikkat çekiyor. Asya dışındaki birçok bölgede kurulum hızı yavaş seyrederken, mevcut şebeke kısıtları yeni projelerin devreye alınmasını geciktiriyor.
Enerji dönüşümünün bir sonraki aşaması, yalnızca “ne kadar kapasite eklendiği”nden ziyade “bu kapasitenin sisteme ne kadar etkili entegre edildiği” üzerine odaklanacak. 2025 rakamları umut verici bir tablo çizse de, uzun vadeli hedeflere ulaşmak için kapasite artışının şebeke esnekliği, öngörülebilirlik ve operasyonel verimlilikle birlikte yönetilmesi gerekiyor. Aksi takdirde rekor kurulumlar, beklenen enerji güvenliği ve karbon azaltım etkisini tam olarak yaratamayabilir.